Feyenoord begon het seizoen met overtuigend voetbal. De Rotterdammers combineerden een hoog tempo in balbezit met agressief drukzetten en wisten tegenstanders regelmatig op eigen helft vast te zetten. Dat leverde niet alleen veel doelpunten op, maar zorgde er ook voor dat de verdediging relatief weinig onder druk kwam te staan.
De kritiek op Tjark Ernst neemt toe, maar de problemen bij Feyenoord zijn groter dan alleen de prestaties van de Duitse doelman. De ploeg van Giovanni van Bronckhorst incasseerde tegen SC Heerenveen liefst vijf doelpunten en slaagt er de laatste weken steeds minder goed in om tegenstanders van het eigen doel weg te houden. Vooral de defensieve organisatie en de ruimte die tegenstanders krijgen, vallen daarbij op.
De afgelopen weken is dat beeld veranderd. Feyenoord wacht inmiddels vijf wedstrijden op een overwinning en kreeg in die periode elf doelpunten tegen. Vooral de manier waarop tegenstanders tot kansen komen, geeft reden tot zorg.
Ruimte tussen de linies veel te groot
Een belangrijk aandachtspunt is de ruimte die Feyenoord weggeeft wanneer het de bal verliest. De ploeg speelt graag met veel mensen voor de bal, maar slaagt er niet altijd in om de ruimtes achter de aanvallende spelers voldoende af te schermen.
Dat werd tegen Internazionale al zichtbaar. De Italiaanse ploeg wist regelmatig onder de eerste druk van Feyenoord uit te voetballen, waarna er ruimte ontstond om richting het Rotterdamse strafschopgebied op te rukken.
Ook tegen Heerenveen ging het op meerdere momenten mis. Vooral bij de 4-3 van Ringo Meerveld kreeg de thuisploeg opvallend veel ruimte om de aanval op te zetten. Feyenoord slaagde er onvoldoende in om de tegenstander vroegtijdig af te stoppen.
Het probleem zit daarmee niet uitsluitend bij de laatste verdedigingslinie. Wanneer middenvelders niet tijdig aansluiten of de druk op de bal ontbreekt, komen verdedigers in situaties terecht waarin zij grote ruimtes moeten verdedigen.
Defensieve kwetsbaarheid zichtbaar in cijfers
De statistieken van de wedstrijd tegen Heerenveen onderstrepen de problemen. De Friezen kwamen tot achttien doelpogingen, waarvan negen op doel. Feyenoord stelde daar negen schoten tegenover, waarvan slechts drie tussen de palen.
Dat verschil is opvallend voor een ploeg die eerder dit seizoen juist vaak de bovenliggende partij was. Niet alleen kreeg Feyenoord veel doelpunten tegen, ook het aantal mogelijkheden dat Heerenveen wist te creëren, was aanzienlijk.
De vijf tegendoelpunten zijn bovendien geen incident binnen de huidige reeks. Tegen Internazionale moest Ernst drie keer vissen en ook tegen PSV en Fortuna Sittard wist Feyenoord de nul niet te houden.
Ernst is niet de enige verantwoordelijke
De prestaties van Tjark Ernst liggen onder een vergrootglas. De Duitse doelman krijgt kritiek omdat hij te weinig beslissende reddingen zou verrichten. Hoewel niet ieder tegendoelpunt hem persoonlijk kan worden aangerekend, blijft de vraag hoeveel punten een keeper zijn ploeg op belangrijke momenten oplevert.
Tegelijkertijd zou het te gemakkelijk zijn om de defensieve problemen volledig bij Ernst neer te leggen. Een doelman is afhankelijk van de organisatie voor hem. Wanneer tegenstanders relatief eenvoudig in kansrijke posities kunnen komen, neemt de kans op tegendoelpunten vanzelfsprekend toe.
Dat betekent niet dat Ernst buiten schot moet blijven. Van een doelman bij Feyenoord mag worden verwacht dat hij af en toe een moeilijke bal tegenhoudt. Maar zelfs een uitstekende keeper kan niet structureel compenseren voor een ploeg die defensief onvoldoende als collectief functioneert.
Balans op het middenveld ontbreekt
Ook de bezetting op het middenveld verdient aandacht. Charles Vanhoutte vervult doorgaans een belangrijke rol in het bewaken van de organisatie, terwijl Oussama Targhalline, Gjivai Zechiël en Luciano Valente verschillende aanvallende kwaliteiten toevoegen.
Juist die combinatie maakte Feyenoord tijdens de sterke seizoensstart gevaarlijk. De middenvelders waren voortdurend aanspeelbaar en zorgden ervoor dat de ploeg snel vooruit kon voetballen.
Maar wanneer de onderlinge afstanden te groot worden, ontstaat er een probleem. De verdedigende middenvelder kan niet iedere ruimte afdekken en de centrale verdedigers worden gedwongen om vaker uit hun positie te stappen. Daarnaast lijken clubs de oplossing te hebben gevonden voor de inzakkende linksbuiten Valente waardoor de extra man op het middenveld niet meer ontstaat.
Van Bronckhorst staat voor belangrijke keuzes
De interlandperiode biedt Giovanni van Bronckhorst de mogelijkheid om de defensieve organisatie opnieuw onder de loep te nemen en daar waar nodig te veranderen. Daarbij hoeft de oplossing niet uitsluitend te liggen in het vervangen van spelers.
Feyenoord zal vooral moeten zorgen dat de onderlinge afstanden kleiner worden, de druk op de bal verbetert en er bij balverlies voldoende spelers achter de bal blijven. Dat vraagt om duidelijke afspraken en discipline van het gehele elftal.
De wedstrijd tegen Excelsior op 21 november wordt een belangrijk meetmoment. Niet alleen vanwege de noodzaak om weer drie punten te pakken, maar vooral om te zien of Feyenoord erin slaagt de defensieve kwetsbaarheid terug te dringen.
De discussie over Ernst zal voorlopig blijven bestaan, maar de belangrijkste vraag voor Van Bronckhorst is hoe hij ervoor zorgt dat zijn doelman überhaupt minder vaak in actie hoeft te komen. Zolang Feyenoord tegenstanders zoveel ruimte blijft geven, zal een wisseling onder de lat alleen de problemen niet oplossen.
Lees meer over
