De nederlaag tegen SC Heerenveen (5-3) maakte zondag opnieuw duidelijk dat Feyenoord momenteel ver verwijderd is van het niveau waarmee het eerder dit seizoen indruk maakte. De Rotterdammers kwamen met 0-2 voor, maar slaagden er niet in om de wedstrijd onder controle te houden. Uiteindelijk kreeg de ploeg vijf doelpunten tegen en ging ook de koppositie verloren.
Feyenoord maakte tijdens de eerste maanden van het seizoen indruk met verzorgd voetbal, veel beweging en een middenveld dat wedstrijden naar zich toe wist te trekken. Inmiddels is de situatie behoorlijk veranderd. De ploeg van Giovanni van Bronckhorst wacht vijf wedstrijden op een overwinning en lijkt steeds minder oplossingen te hebben wanneer tegenstanders zich aanpassen.
Opvallend is dat Feyenoord niet alleen defensief kwetsbaarder is geworden. Ook aanvallend ontbreekt steeds vaker de overtuiging. Waar spelers eerder voortdurend van positie wisselden en tegenstanders moeite hadden om grip te krijgen op het Rotterdamse aanvalsspel, lijken de patronen inmiddels beter te verdedigen.
Tegenstanders krijgen grip op Feyenoord
De kracht van Feyenoord lag tijdens de eerste wedstrijden vooral in het collectief. De ploeg zette vroeg druk, veroverde snel de bal en wist met veel beweging ruimtes te creëren. Vooral het middenveld speelde daarin een belangrijke rol. Charles Vanhoutte bewaakte de balans, terwijl Oussama Targhalline, Gjivai Zechiël en Luciano Valente voor de voetballende kwaliteiten zorgden.
Die samenwerking lijkt de afgelopen weken minder vanzelfsprekend. De onderlinge afstanden worden groter, de druk op de bal neemt af en tegenstanders krijgen steeds vaker de gelegenheid om onder de eerste Rotterdamse druk uit te voetballen.
Tegen Heerenveen werd dat pijnlijk zichtbaar. De Friezen kwamen tot achttien doelpogingen, waarvan negen op doel. Feyenoord stelde daar slechts negen schoten tegenover, waarvan drie tussen de palen. Dat zijn opvallende cijfers voor een ploeg die eerder dit seizoen juist regelmatig het initiatief naar zich toe trok.
Ook Van Bronckhorst ziet dat zijn elftal moeite heeft met de veranderde omstandigheden. Tegenstanders benaderen Feyenoord anders nu de ploeg lange tijd bovenaan stond. Dat vraagt volgens de trainer om meer van zijn spelers, juist op momenten dat het voetballend minder loopt.
Positie Valente blijft onderwerp van discussie
Daarbij komt automatisch de positie van Luciano Valente ter sprake. De middenvelder wordt door Van Bronckhorst regelmatig vanaf de linkerflank ingezet, terwijl zijn kwaliteiten juist in het centrum goed tot hun recht kunnen komen.
Valente beschikt over het inzicht en de technische vaardigheden om tussen de linies aanspeelbaar te zijn en medespelers in stelling te brengen. Vanaf de linkerkant zoekt hij regelmatig de binnenkant op, waardoor Feyenoord een extra speler op het middenveld krijgt.
Die speelwijze werkte eerder dit seizoen uitstekend, maar lijkt inmiddels minder verrassend. Tegenstanders kunnen zich beter voorbereiden op de bewegingen van Valente, waardoor de ruimte in het centrum kleiner wordt.
Een verhuizing naar het middenveld zou een mogelijkheid zijn, maar vraagt tegelijkertijd om andere keuzes. Met Targhalline, Vanhoutte en Zechiël beschikt Van Bronckhorst daar al over verschillende spelers die belangrijk zijn voor de organisatie.
Toch is het de vraag of Feyenoord moet blijven vasthouden aan een speelwijze die momenteel minder rendement oplevert. Zeker wanneer de tegenstander de ruimtes in het centrum afsluit, kan een echte buitenspeler aan de linkerkant voor meer variatie zorgen.
Intensiteit maakt het verschilin wedstrijden
Misschien nog wel belangrijker dan de tactische keuzes is de intensiteit waarmee Feyenoord speelt. Tijdens de sterke seizoensstart viel vooral op hoe snel de ploeg de bal probeerde terug te veroveren. Tegenstanders kregen nauwelijks tijd om rustig op te bouwen en werden regelmatig gedwongen tot fouten.
Dat beeld is veranderd. Feyenoord slaagt er minder vaak in om direct druk op de bal te zetten, waardoor tegenstanders meer ruimte krijgen om aanvallen op te bouwen.
Luciano Valente wees na de nederlaag tegen Heerenveen zelf op het belang van intensiteit en het meelopen met tegenstanders. Volgens de middenvelder moet Feyenoord dynamischer worden om tegenstanders opnieuw te kunnen verrassen.
Van Bronckhorst was eveneens kritisch op de instelling van zijn spelers. De trainer benadrukte dat zijn ploeg eerder dit seizoen juist sterk was doordat iedereen bereid was voor elkaar te werken. Wanneer die bereidheid ontbreekt, worden ook de voetballende kwaliteiten minder zichtbaar.
Daarmee raakt Feyenoord aan de kern van het probleem. De ploeg beschikt nog altijd over dezelfde kwaliteiten als tijdens de overtuigende overwinningen op PEC Zwolle en FC Utrecht. Het verschil zit vooral in de uitvoering en de manier waarop spelers elkaar ondersteunen.
Smalle selectie begint zich te wreken
De drukke periode van de afgelopen weken speelt daarbij mogelijk een rol. Feyenoord heeft meerdere wedstrijden op hoog niveau moeten afwerken, terwijl Van Bronckhorst door blessures en de beperkte mogelijkheden op sommige posities regelmatig op dezelfde spelers moest terugvallen.
Vooral de breedte van de selectie blijft een aandachtspunt. Wanneer basisspelers niet hun gebruikelijke niveau halen, zijn er niet op iedere positie gelijkwaardige alternatieven beschikbaar. Tegen Heerenveen zorgden de wissels nog wel voor een opleving. Sem Steijn maakte kort na zijn entree de 3-3, waardoor Feyenoord opnieuw uitzicht kreeg op een resultaat. Uiteindelijk bleek ook dat onvoldoende om de wedstrijd naar zich toe te trekken.
Dat roept de vraag op of Van Bronckhorst zijn vaste basisspelers niet eerder rust moet geven en andere spelers meer mogelijkheden moet bieden. Niet alleen om de belasting te verdelen, maar ook om nieuwe impulsen aan het elftal toe te voegen. Tegelijkertijd mag vermoeidheid niet als verklaring voor alles worden gebruikt. Feyenoord werd tegen Heerenveen op verschillende momenten afgetroefd op felheid en duelkracht. Dat zijn onderdelen die losstaan van de kwaliteit van de tegenstander en waarin de ploeg zelf verbetering moet laten zien.
Van Bronckhorst moet antwoorden vinden
De interlandperiode komt voor Feyenoord op een belangrijk moment. Van Bronckhorst krijgt de gelegenheid om de afgelopen wedstrijden te analyseren en zijn ploeg opnieuw voor te bereiden op de komende periode. Daarbij hoeft de oplossing niet uitsluitend te liggen in het vervangen van spelers. Ook met dezelfde namen kan Feyenoord anders gaan voetballen. Meer beweging zonder bal, een betere bezetting van de flanken en kleinere onderlinge afstanden kunnen al een belangrijk verschil maken.
De trainer zal daarnaast moeten kijken naar de balans tussen aanvallen en verdedigen. Feyenoord wil graag met veel spelers vooruit voetballen, maar moet voorkomen dat bij balverlies grote ruimtes ontstaan. Juist wanneer de druk op de bal ontbreekt, wordt de achterhoede kwetsbaar. Op zaterdag 21 november wacht in De Kuip de wedstrijd tegen Excelsior. Een overwinning is noodzakelijk om de negatieve reeks te beëindigen, maar minstens zo interessant wordt de manier waarop Feyenoord voor de dag komt.
Lees meer over
