De beperkte speeltijd van Sem Steijn maakt dat dilemma zichtbaar. De aanvallende middenvelder heeft weinig minuten nodig om gevaarlijk te worden, maar trainer Giovanni van Bronckhorst kiest voorlopig voor een middenveld waarin andere kwaliteiten centraal staan. Dat is niet zonder reden. Tegelijkertijd roept de huidige vorm van Feyenoord de vraag op of vasthouden aan die balans nog altijd de beste keuze is.
Feyenoord zoekt na een reeks teleurstellende resultaten naar houvast. De Rotterdammers wachten inmiddels 5 wedstrijden op een overwinning en kregen in de laatste wedstrijden opnieuw te maken met defensieve kwetsbaarheid. Toch ligt een mogelijke oplossing niet simpelweg in het toevoegen van een extra aanvaller. De keuzes op het middenveld laten namelijk een lastiger vraagstuk zien.
Een middenveld dat gebouwd is op controle
Van Bronckhorst heeft de afgelopen maanden een duidelijke structuur neergezet. Met Charles Vanhoutte en Oussama Targhalline beschikt Feyenoord over spelers die het middenveld in balans moeten houden. Gjivai Zechiël krijgt vanuit die basis ruimte om dynamiek en aanvallende impulsen toe te voegen. Luciano Valente speelt bovendien regelmatig vanaf de linkerflank naar binnen, waardoor hij in de aanval extra voetbal en creativiteit brengt.
Die samenstelling heeft een belangrijk voordeel: Feyenoord kan vanuit verschillende posities voetballen en houdt voldoende spelers achter de bal. De rollen sluiten op elkaar aan. Vanhoutte en Targhalline bewaken de structuur, terwijl Zechiël en Valente meer vrijheid krijgen om aanvallend het verschil te maken.
Dat verklaart ook waarom Steijn niet zomaar een plek opeist. Hij is geen directe vervanger voor één van de middenvelders. Zijn grootste kwaliteit ligt juist dichter bij het strafschopgebied. Een wijziging betekent dus meer dan één naam op het wedstrijdformulier: het kan de onderlinge verhoudingen in het hele elftal veranderen.
Steijn brengt iets wat Feyenoord niet zomaar kan vervangen
De cijfers maken duidelijk waarom zijn reserverol opvalt. Steijn kwam in de Eredivisie tot dusver tot 217 speelminuten, waarin hij vijftien keer op doel schoot. Tien van die pogingen waren op doel en drie leverden een treffer op. Vooral zijn optreden tegen Telstar springt eruit: hij scoorde tweemaal. Ook als invaller tegen SC Heerenveen vond hij het net. Dat zijn drie competitiegoals in relatief weinig speeltijd.
Steijn zoekt voortdurend de ruimte rond de zestien. Waar andere middenvelders vaker betrokken zijn bij de opbouw, denkt hij sneller aan de volgende actie richting doel. Hij loopt het strafschopgebied in, reageert op afvallende ballen en kan met één moment een wedstrijd openbreken.
De prijs van een aanvallendere keuze
Toch is het te eenvoudig om te stellen dat Steijn daarom altijd moet spelen. Zijn aanvallende kwaliteiten komen met een andere verantwoordelijkheid. Wanneer hij hoger op het veld staat, moet de rest van het middenveld mogelijk meer ruimtes dichtlopen. Zeker in wedstrijden waarin Feyenoord kwetsbaar is bij balverlies, kan dat een serieus risico zijn.
De nederlaag tegen sc Heerenveen onderstreepte dat probleem. Feyenoord kreeg opnieuw veel tegendoelpunten en de defensieve kwetsbaarheid was niet uitsluitend een kwestie van de achterhoede. Ook de bescherming daarvoor verdient aandacht. Een aanvallender middenveld kan de ploeg extra dreiging geven, maar lost de problemen zonder bal niet vanzelf op.
Daar zit de kern van de keuze van Van Bronckhorst. Hij moet niet alleen bepalen wie de meeste aanvallende kwaliteiten heeft, maar vooral welke samenstelling als geheel het beste functioneert. Een speler die individueel meer doelgevaar brengt, hoeft niet automatisch de beste keuze voor het elftal te zijn.
Moet de speelwijze veranderen?
De vraag is wel of Feyenoord voldoende alternatieven heeft wanneer de vertrouwde aanpak vastloopt. Als tegenstanders de ruimte tussen de linies dichtzetten en de opbouw moeilijker maken, kan een ander type middenvelder voor een nieuwe oplossing zorgen. Steijn hoeft daarvoor niet per se de volledige rol van Zechiël of Valente over te nemen.
Een mogelijkheid is om hem afhankelijk van de wedstrijdsituatie eerder te brengen. Tegen een tegenstander die diep verdedigt, kan extra aanwezigheid in het strafschopgebied belangrijker zijn dan de gebruikelijke controle. Wanneer Feyenoord juist een voorsprong moet beschermen, ligt een behoudender middenveld meer voor de hand.
Ook een rol als valse spits is denkbaar. Van Bronckhorst heeft zelf aangegeven dat Steijn die positie zou kunnen invullen, al is het niet zijn natuurlijke plek. Daarmee ontstaat een alternatief waarbij Feyenoord zijn scorende vermogen kan benutten zonder de volledige middenveldbezetting om te gooien.
Niet kiezen tussen twee uitersten
De situatie vraagt daarom niet om een simpele keuze tussen Steijn en de huidige basisspelers. Het gaat om de vraag welk probleem Feyenoord op een bepaald moment moet oplossen. Controle is waardevol, maar controle zonder voldoende dreiging kan uiteindelijk weinig opleveren. Andersom heeft een ploeg weinig aan extra aanvallende spelers wanneer de ruimtes achter hen te groot worden.
Steijn is daarbij niet automatisch de oplossing voor alles. Maar zijn kwaliteiten bieden wel een alternatief dat Feyenoord serieus moet kunnen benutten. De echte puzzel voor Van Bronckhorst is dan ook niet wie er op papier de beste middenvelder is. Het is hoe hij controle en scorend vermogen zo combineert dat Feyenoord weer als elftal gaat functioneren.
Lees meer over
