Vanhoutte begon zes van de zeven competitiewedstrijden in de basis en kwam daarin tot 469 speelminuten. Hij verstuurde 310 passes, waarvan 275 succesvol waren, goed voor een passzuiverheid van 89 procent. Daarnaast won hij 29 duels en onderschepte hij vijf keer de bal. Ook creëerde hij zeven kansen.
Wie naar de statistieken van Charles Vanhoutte kijkt, zal niet meteen onder de indruk raken. De Belgische middenvelder staat na zeven Eredivisiewedstrijden nog altijd op nul doelpunten en nul assists. Toch is hij inmiddels uitgegroeid tot een vaste waarde op het middenveld van Feyenoord. Misschien zit zijn grootste waarde dan ook juist in iets wat niet direct in de cijfers terug te vinden is.
Het vuile werk
Vanhoutte ziet zichzelf namelijk niet als de speler die voortdurend de aandacht moet opeisen. De Belg omschreef zichzelf onlangs als iemand die graag 'het vuile werk' doet. Ruimtes dichtlopen, ballen veroveren en ervoor zorgen dat ploeggenoten beter kunnen spelen: het past bij de rol die hij bij Feyenoord heeft gekregen.
En juist dat laatste lijkt steeds belangrijker te worden bij Feyenoord. De middenvelder hoeft niet voortdurend naar voren te lopen om invloed te hebben. Wanneer andere middenvelders hun positie verlaten of aanvallers naar binnen trekken, is Vanhoutte vaak degene die de ontstane ruimte opvangt. Daardoor krijgen spelers voor hem de vrijheid om risico's te nemen.
Dat past ook bij het profiel waarvoor Feyenoord hem deze zomer naar Rotterdam haalde. De club omschreef hem bij zijn komst als een defensief sterke centrale middenvelder die zich eerder bij Union Sint-Gillis had ontwikkeld tot een belangrijke kracht op het middenveld.
Ook Targhalline profiteert
De ontwikkeling van Oussama Targhalline lijkt daar een goed voorbeeld van. De Marokkaanse middenvelder kan samen met Vanhoutte meer zijn eigen spel spelen, terwijl Vanhoutte de controle bewaakt.
Ook Karim El Ahmadi en Kenneth Perez zagen dat verschil. Volgens de analisten functioneert Targhalline beter met Vanhoutte naast zich, omdat Targhalline zelf geregeld uit positie loopt. Vanhoutte kan die ruimtes vervolgens opvangen. Daardoor ontstaat er bovendien meer vrijheid voor andere middenvelders om veel te bewegen.
Dat is misschien wel precies de reden waarom Vanhoutte zo weinig opvalt. Een middenvelder die zijn werk goed doet, hoeft namelijk niet altijd degene te zijn die de beslissende pass geeft. Soms is het juist de speler die ervoor zorgt dat een ander die pass kán geven. Soms door een ruimte dicht te lopen, soms door een duel te winnen en soms simpelweg door op het juiste moment achter de bal te blijven.
Misschien zit daar wel de grootste waarde van Vanhoutte: in wat er gebeurt vóórdat een medespeler überhaupt aan de bal komt. Wanneer een middenvelder als Zechiël naar voren trekt, hoeft die niet voortdurend na te denken over de ruimte die achter hem ontstaat. Vanhoutte bewaakt die ruimte en zorgt ervoor dat Feyenoord bij balverlies niet meteen uit elkaar valt. Ook wanneer Valente vanaf de linkerkant naar binnen beweegt, kan Vanhoutte de balans op het middenveld bewaken. Zijn waarde zit daardoor niet alleen in een gewonnen duel of een onderschepping, maar ook in het voorkomen van gevaarlijke situaties. Juist daarom kan zijn statistiekenlijst er relatief rustig uitzien, terwijl zijn invloed op de structuur van het elftal groot is. Vanhoutte zorgt er vooral voor dat zijn ploeggenoten hun eigen spel kunnen spelen, zonder voortdurend rekening te hoeven houden met wat er achter hen gebeurt.
Niet alles staat in de statistieken
Daarmee lijkt Vanhoutte zelf misschien wel de beste uitleg te geven voor zijn huidige rol. Volgens de Belg zie je niet alles wat belangrijk is terug in de cijfers. Een loopactie, een gewonnen duel of een positionele keuze kan ervoor zorgen dat een ploeggenoot beter in de wedstrijd komt. Dat is precies het soort werk dat gemakkelijk over het hoofd wordt gezien wanneer alleen naar doelpunten en assists wordt gekeken.
Feyenoord beschikt momenteel over spelers die wél nadrukkelijk de spotlights opzoeken. Givairo Read zorgt voor assists, Anis Hadj Moussa en Nacho Ferri vinden het net en spelers als Targhalline en Zechiël kunnen zich nadrukkelijker met het aanvalsspel bemoeien. Vanhoutte hoeft daar niet per se tussen te staan. Misschien is zijn belangrijkste bijdrage juist dat hij ervoor zorgt dat die spelers kunnen schitteren.
De stille kracht?
De vraag is daarom niet zozeer waarom Vanhoutte nog geen doelpunt of assist heeft gemaakt, maar wat er met Feyenoord gebeurt wanneer hij níét op het middenveld staat. Een speler die ruimtes dichtloopt, de balans bewaakt en zijn ploeggenoten de vrijheid geeft om hun kwaliteiten te benutten, hoeft zelf namelijk niet altijd zichtbaar te zijn. Vanhoutte lijkt voorlopig precies dat type speler te zijn: de stille kracht die ervoor zorgt dat anderen beter kunnen voetballen.