Een transfersom vertelt niet het hele verhaal.
Met de transferwindow nog in volle gang heeft Feyenoord zich toch al versterkt met vier nieuwe namen. Deze spelers stapten uit de helikopter en gezien de huidige knelpunten in de selectie zullen er ongetwijfeld nog spelers bijkomen en vertrekken. Onder Dennis te Kloese werden de nodige voltreffers gehaald, maar ook de dure missers zijn niet op één hand te tellen. Devy Rigaux is ook inmiddels druk aan de slag met miljoenenaankopen. Waar ligt de scheidslijn tussen miskoop of voltreffer en waarom zijn sommige miljoenenaankopen wel geslaagd en waarom niet.
Dat klinkt als een open deur, maar toch zijn supporters vaak snel met hun oordeel. Een speler van tien miljoen euro (Gonçalo Borges) hoort er immers direct te staan. Doet hij dat niet, dan krijgt hij al snel het stempel 'miskoop'. Toch blijkt de werkelijkheid in De Kuip vaak een stuk genuanceerder.
Voor deze analyse is gekeken naar de grotere aankopen van de afgelopen jaren. Niet om spelers definitief af te rekenen, maar om te onderzoeken waarom sommige transfers nooit werden wat ervan werd verwacht, terwijl anderen na een moeizame start alsnog uitgroeiden tot smaakmakers.
Handelingssnelheid: het onzichtbare verschil
Op Eredivisie-niveau kan vrijwel iedere speler goed voetballen. Het verschil zit vaak niet in techniek, maar in de snelheid waarmee keuzes worden gemaakt.
Dat leek bijvoorbeeld een rol te spelen bij Luka Ivanusec. De Kroaat arriveerde met een uitstekend cv, maar kwam zelden tot zijn recht. Niet omdat hij geen kwaliteit had, maar omdat het tempo waarin Feyenoord voetbalde hem weinig tijd gaf om beslissingen te nemen.
Ook Ramiz Zerrouki leek daar deels tegenaan te lopen. Bij FC Twente had hij meer vrijheid om het spel te dicteren van uit de organisatie, terwijl in De Kuip iedere balaanname onder druk staat en het spel zich sneller ontwikkelt. Wellicht speelde Zerrouki daarom onder andere tegen Atletico Madrid zo'n goede wedstrijd.
Soms is de concurrent gewoon beter
Niet iedere transfer mislukt door eigen toedoen. Marcos López trof met Quilindschy Hartman een concurrent die zich razendsnel ontwikkelde tot international. Ivanusec zag tegelijkertijd Igor Paixão uitgroeien tot een van de gevaarlijkste buitenspelers van de Eredivisie. Casper Tengstedt kende ook een ongelukkig eerste jaar met voor hem Ayase Ueda. In zulke gevallen verdwijnt een speler al snel uit beeld, ook als hij over voldoende kwaliteiten beschikt.
Blessures kunnen een transfer breken
Soms ligt de oorzaak niet op het trainingsveld, maar in de behandelkamer. Calvin Stengs beschikt onmiskenbaar over de kwaliteiten om het verschil te maken, maar juist zijn fysieke problemen zorgden ervoor dat Feyenoord nooit langdurig kon beschikken over een van de duurdere aankopen uit de recente clubgeschiedenis. Een speler kan nog zo goed zijn, als hij nauwelijks inzetbaar is, blijft het rendement achter. Ook bijvoorbeeld Inbeom Hwang en Jordan Lotomba kenden veel en langdurige blessures sinds hun komst bij Feyenoord.
Niet iedere stap blijkt maakbaar
De overstap naar een Nederlandse topclub blijkt voor sommige spelers simpelweg groter dan verwacht. Neraysho Kasanwirjo maakte indruk bij FC Groningen, maar wist die ontwikkeling in Rotterdam nooit door te trekken. Dat maakt hem geen slechte voetballer, maar laat wel zien hoe groot het verschil kan zijn tussen een subtopper en een vaste waarde bij een club die ieder jaar om prijzen speelt. Ander voorbeeld hiervan is Mark Diemers, terwijl Bryan Linssen en eerder Jens Toornstra die stap juist wel goed konden maken. Sem Steijn leerde in zijn eerste seizoen na topscorer van Nederland te zijn geweest ook de wetten van een topclub kennen, al was zijn moyenne in de minuten dat hij speelde heel behoorlijk.
De publieke opinie speelt mee
In De Kuip wordt iedere wedstrijd onder een vergrootglas gelegd. Een transfersom van acht of tien miljoen euro zorgt automatisch voor hogere verwachtingen. Na een paar mindere wedstrijden ontstaat al snel het beeld dat een speler tekortschiet. Dat label raak je vervolgens moeilijk kwijt. Iedere fout bevestigt het beeld, terwijl goede acties sneller worden vergeten. Gonçalo Borges lijkt hier met name last van te hebben, waar eerder ook Danko Lazovic onder gebukt ging.
Kuipvrees bestaat (of niet), maar mentale weerbaarheid wel
Het begrip 'kuipvrees' duikt al decennia op zodra een speler moeite heeft om zijn niveau te halen in Rotterdam. Of die angst echt bestaat, valt moeilijk te bewijzen. Wel is duidelijk dat niet iedere voetballer hetzelfde omgaat met de druk die hoort bij spelen voor Feyenoord. In De Kuip wordt iedere balaanname beoordeeld. Een verkeerde pass levert direct cynisme op, terwijl een goede wedstrijd de verwachtingen alleen maar verder opstuwt. Sommige spelers lijken daar energie van te krijgen. Anderen gaan juist minder risico nemen, spelen veilige ballen of gaan zichtbaar aan zichzelf twijfelen.
Mentale weerbaarheid is daarom misschien wel een van de lastigste eigenschappen om vooraf te beoordelen. Techniek, snelheid en data zijn meetbaar. Hoe een speler reageert op 47.000 kritische supporters, de druk van een miljoenenprijskaartje en wekenlange discussies in de media, blijkt dat veel minder.
Tijd als belangrijkste factor
Misschien is Ayase Ueda wel het beste voorbeeld dat geduld soms belangrijker is dan talent. De Japanse spits kreeg twee seizoenen lang kritiek. Zijn transfersom werd regelmatig aangehaald wanneer hij een kans miste en velen vroegen zich af of Feyenoord niet de verkeerde opvolger van Santiago Giménez had gehaald.
Een jaar later zag de wereld er compleet anders uit. Ueda kroonde zich tot topscorer van de Eredivisie en bewees dat sommige spelers simpelweg meer tijd nodig hebben om zich aan te passen aan een nieuwe competitie, een nieuwe speelstijl en de druk van een topclub. Daarmee laat hij zien hoe dun de lijn is tussen een miskoop en een succesverhaal.
Transfers worden steeds sneller beoordeeld. Soms al na een voorbereiding of een paar competitiewedstrijden. Toch leert de recente geschiedenis van Feyenoord dat succes of falen zelden na enkele maanden vaststaat. Context, blessures, concurrentie, speelstijl, mentale weerbaarheid en simpelweg tijd spelen allemaal een rol.
Daarom is het waarschijnlijk nog veel te vroeg om een definitief oordeel te vellen over de nieuwste aanwinsten. Maar, worden Tjark Ernst, Charles Vanhoutte, Nacho Ferri en Mika Mármol de volgende Hancko, Paixão en Ueda? Of belanden zij uiteindelijk in het rijtje spelers dat de verwachtingen nooit wist waar te maken?
Lees meer over
